Żeń-szeń – wszechstronna roślina lecznicza

Żeń-szeń to chyba najsłynniejsza roślina lecznicza. Szeroko stosowana w lecznictwie ludowym krajów Azji Wschodniej, znana jest od 4 lub nawet 5 tysiącleci. W stanie naturalnym występuje w cienistych lasach liściastych Korei, płn-wsch. Chinach, dalekowschodnich terenach Rosji, na Kaukazie, w Ukrainie a także w USA i Kanadzie.

Dziki żeń-szeń jest najdroższą i najbardziej cenioną odmianą handlową. Niestety, obecnie jego naturalne zasoby są bardzo małe. Roczne zbiory w lasach Korei i Chin nie przekraczają 3-4 kg, podczas gdy w latach 30. ub. wieku zbierano ok.30 kg na Półwyspie Koreańskim i aż do 500 kg w Chinach. Obecnie, większość dostępnego żeń-szenia pochodzi z upraw.

Właściwości lecznicze

Znaczenie lecznicze ma korzeń zawierający glikozydy, skrobię, tłuszcze, olejki eteryczne, witaminy B1, B2, C, żelazo, magnez, saponiny, pektyny i inne substancje. Szczególne znaczenie mają glikozydy zwane ginsenozydami i panaksodyzami.

Współczesne badania potwierdziły to, co medycyna wschodnia wiedziała od wieków. Preparaty z żeń-szenia skutecznie zwiększają ogólną wydolność organizmu, wytrzymałość, odporność, zdolności do pracy i wysiłku oraz zdolności adaptacyjne nawet do trudnych i długotrwałych niesprzyjających warunków otoczenia. Ponadto badania potwierdziły, że wyciągi z żeń-szenia obniżają ciśnienie krwi, zwiększają ilość wydalanego moczu i odtruwają organizm, obniżają poziom cukru we krwi, mają właściwości przeciwwrzodowe, hamują rozwój niektórych nowotworów oraz pobudzają czynność serca. Pomocne są również w niektórych chorobach układu nerwowego, w chorobach nerek i wątroby, w stanach zwiększonej senności i w niektórych formach impotencji, pobudzają bowiem rozwój i czynność gruczołów płciowych.

Żeń-szeń działa ogólnie pobudzająco i wzmacniająco na ośrodki ruchowe i wydzielnicze, znajdujące się w ośrodkowym układzie nerwowym i rdzeniu przedłużonym. Bodźce wychodzące z tych ośrodków docierają do wielu narządów wewnętrznych i tym należy tłumaczyć tak dużą różnorodność działania.

Dla kogo żeń-szeń

Wyciągi z żeńszenia zaleca się osobom wyczerpanym nadmierną pracą, przebytymi chorobami, ogólnie osłabionym i mało odpornym, rekonwalescentom po zabiegach chirurgicznych i po przebytych chorobach wyniszczających oraz osobom w podeszłym wieku. Ponadto jako środek pomocniczy w zaburzeniach czynność serca, naczyń krwionośnych, nerek, jelit, trzustki, wątroby oraz mózgu i nerwów obwodowych.

Uwaga: Jeśli uda nam się zdobyć korzeń żeń-szenia do przygotowania naparu używajmy tylko naczyń szklanych, ceramicznych lub porcelanowych, a nie metalowych. Bezpośrednio przed wypiciem i po wypiciu naparu z żeńszenia należy unikać kawy, herbaty, rzodkiewki i rzepy, które obniżają skuteczność naparu.

Żeń-szeń w medycynie chińskiej

Według medycyny chińskiej odmiany żeń-szenia mają różne właściwości, w zależności od miejsca, gdzie rosną i od sposobu przyrządzania.

Żeń-szeń chiński ma właściwości lekko rozgrzewające. Działa silnie tonizująco na płuca i jest stosowany w płytkim lub krótkim oddechu, w przypadku zimnych kończyn, w obfitym poceniu się i nikłym lub słabym pulsie. Działa tez tonizująco na śledzionę i jest stosowany w razie zmęczenia, w braku apetytu, uczuciu rozpierania w klatce piersiowej i jamie brzusznej. Pobudza on także wydzielanie płynów ustrojowych i łagodzi stres. Działa też korzystnie na serce i pomaga w kołataniu serca w wyniku przestrachu oraz bezsenności, amnezji i rozdrażnieniu, gdy spowodowane są one niedoborem energii Qi i Krwi w organizmie. Powinno się go stosować tylko wówczas, gdy występują oznaki wyczerpania i niedoboru energii Qi, w przeciwnym razie zioło to wywoła gorąco w organizmie.

Żeń-szeń koreański ma takie same właściwości i działanie jak chiński, choć uważa się, że jest silnie rozgrzewający i powinno się stosować go bardzo ostrożnie.

Żeń-szeń amerykański ma słabsze właściwości lecznicze niż chiński czy koreański ale rośnie znacznie szybciej i dlatego jest bardziej dostępny i przez to tańszy. Wg medycyny chińskiej ma właściwości silnie oziębiające. Oddziałuje na kanały płuc, serca i nerek. Działa tonizująco na śledzionę, płuca i pobudza wytwarzanie płynów ustrojowych. Stosuje się w przypadku niedoboru energetycznego Yin z objawami gorąca i dużym osłabieniem organizmu. Nie powinny go zażywać osoby z zespołem wilgoć—zimno śledziony i żołądka, zaburzeniami trawienia oraz zespołem niedoboru energetycznego Yang śledziony lub nerek.

Działania niepożądane

Wprawdzie żeń-szeń jest pozbawiony działania euforycznego lub narkotycznego, nie wywołuje odurzenia i błogostanu, ale sam fakt zwiększania sił witalnych (także potencji u mężczyzn) i ogólnej wydolności sprawił, że zaczęto go nadużywać. Prowadzi to do powstania tzw. syndromu żeń-szeniowego, objawiającego się biegunką, nadciśnieniem, wysypką skórną i sennością.

barb
źródła: Sekcja Zdrowie, poz. 8, 36 i 103

 

Zobacz również:

Ziołolecznictwo


Leczenie ziołami

Energia chi


Życiodajna energia ch'i

Chińska medycyna na infekcje


Chińska medycyna na infekcje


Uwaga: Naturalne i alternatywne metody leczenia mogą zastąpić leki chemiczne, ale nie zastąpią zdrowego rozsądku. Pamiętajmy, żeby w poważniejszych przypadkach skorzystać z pomocy lekarza.Nie odpowiadamy za skutki stosowania terapii opisywanych w tym serwisie, stosujesz je na własną odpowiedzialność.