Celiakia - jak ją odróżnić od zespołu jelita drażliwego

Podejrzewasz u siebie zespół jelita drażliwego? Być może to zupełnie inne schorzenie!

Bóle i wzdęcia brzucha, uczucie pełności i przelewania się, zaburzenie regularności wypróżnień…Objawy zespołu jelita drażliwego (IBS) potrafią być niezwykle uciążliwe. Niekiedy okazuje się jednak że  przyczyną tych dolegliwości jest zupełnie inne schorzenie, np. choroba Leśniowskiego-Crohna  albo celiakia, czyli trwała nietolerancja glutenu. 

W jaki sposób celiakia „udaje” zespół jelita drażliwego? 

Celiakia jest chorobą mającą podwójne podłoże – immunologiczne oraz genetyczne. Charakteryzuje się trwałą, a więc trwającą przez całe życie nietolerancją glutenu. Przez wiele lat może nie dawać żadnych objawów, powoli wyniszczając organizm. Utajony bądź niespecyficzny przebieg choroby powoduje, że nawet 95% chorych nie wie, że cierpi na celiakię. 

Problemy zdrowotne występujące w celiakii wynikają ze stopniowego zaniku kosmków jelitowych, czyli struktur odpowiedzialnych za wchłanianie substancji odżywczych z pokarmu. Kosmki te ulegają degradacji pod wpływem toksycznego działania występującego  w zbożach glutenu. Jelita osoby chorej na celiakię objęte są nieustannym stanem zapalnym,  a zanik kosmków prowadzi do zaburzeń wchłaniania jelitowego i w konsekwencji do niedożywienia organizmu. 

Celiakia może objawiać się na wiele sposobów, co ma związek m.in. z wiekiem chorego. 

U dzieci najczęściej obserwuje się bóle i wzdęcia brzucha, wymioty, biegunkę oraz zaburzenia wzrastania. U dorosłych celiakia przybiera bardziej nietypową, pozajelitową  formę – pojawiają się bóle mięśni i stawów, bóle głowy, depresja, spadek libido czy niepowodzenia położnicze. Niemniej jednak problemy gastryczne u dorosłych z celiakią również występują. 

Jakie badania trzeba wykonać, aby zdiagnozować celiakię? 

Celiakię często myli się z zespołem jelita drażliwego  czy innymi schorzeniami. Dlatego w diagnostyce chorób układu pokarmowego tak ważny jest szczegółowy wywiad lekarski oraz odpowiednie badania. Pozwolą one ustalić, co jest ich przyczyną – zespół jelita drażliwego czy może genetycznie uwarunkowana celiakia. 

Aby diagnostyka mogła przebiegać sprawnie, istotne jest również doświadczenie lekarza, który będzie wiedział, jak nią pokierować. Bardzo ważne jest też, aby bez konsultacji z lekarzem i bez specjalistycznych badań, nie przechodzić na dietę bezglutenową. Po pierwsze dlatego, że może to prowadzić do błędnej diagnozy, po drugie – może niekorzystnie wpłynąć na zdrowie. 

Nie da się potwierdzić celiakii jednym badaniem. Jednym badaniem można ją jednak wykluczyć. Mowa o teście genetycznym, który określa predyspozycje do zachorowania na nią. Brak predyspozycji oznacza, że choroba nie występuje ani teraz, ani nie wystąpi w przyszłości. 

Aby jednak test dał wiarygodny wynik, jego zakres powinien obejmować haplotypy HLA-DQ2.2, HLA-DQ2.5 oraz HLA-DQ8. Jeśli badanie genetyczne ujawni obecność, któregoś z tych haplotypów, diagnostykę rozszerza się o badania krwi pod kątem stężenia określonych przeciwciał  - przeciwko endomysium mięśni gładkich (EmA), przeciwko transglutaminazie tkankowej (tTG) oraz przeciwko de aminowanej gliadynie. Badania te mają ostatecznie potwierdzić, czy celiakia jest aktywna. 

Co robić, gdy badania potwierdzą celiakię? 

Jedynym lekarstwem dla osoby chorej na celiakię jest ścisła dieta bezglutenowa. Stosując taką dietę, trzeba zrezygnować ze wszystkich produktów spożywczych przygotowywanych na bazie takich zbóż jak pszenica, żyto, jęczmień oraz owies (naturalnie pozbawiony, ale często zanieczyszczony glutenem). Podczas zakupów chory musi też bardzo uważnie czytać etykiety produktów, ponieważ producenci żywności bardzo często dodają gluten do swoich produktów. W efekcie białko to znajduje się również w tych produktach, w których teoretycznie nie powinno go być. Przy odrobinie wysiłku dieta bezglutenowa wcale nie musi być taka zła, tym bardziej, że po jej zastosowaniu, istnieje spora szansa, że wszystkie przykre dolegliwości wynikające z celiakii po prostu…znikną. 

Autor: Natalia Jeziorska, www.testdna.pl 

 

Zobacz również:

Nietolerancja pokarmowa


Nietolerancje pokarmowe

Kłopotliwe gazy


Uciążliwe gazy

O czym świadczy wygląd stolca


Co powie wygląd stolca


Uwaga: Naturalne i alternatywne metody leczenia mogą zastąpić leki chemiczne, ale nie zastąpią zdrowego rozsądku. Pamiętajmy, żeby w poważniejszych przypadkach skorzystać z pomocy lekarza.Nie odpowiadamy za skutki stosowania terapii opisywanych w tym serwisie, stosujesz je na własną odpowiedzialność.