Światowy Dzień Antykoncepcji – już 26 września! 

26 września obchodzić będziemy Światowy Dzień Antykoncepcji. Święto to ma na celu zwiększenie świadomości seksualnej wśród młodych ludzi oraz ułatwienie dostępu do środków antykoncepcyjnych. Doustna antykoncepcja hormonalna to obecnie jedna z najpopularniejszych i najskuteczniejszych metod zapobiegania ciąży. Pomimo wielu zalet ma też niestety swoje wady. Czy wszystkie kobiety  mogą ją bezpiecznie stosować? 

Tabletki antykoncepcyjne zwiększają krzepliwość krwi…

Ich stosowanie wiąże się więc z wyższym ryzykiem zakrzepicy. O zagrożeniu zakrzepicą informują nawet sami producenci tabletek w dołączonych do nich ulotkach. Który ze składników antykoncepcji hormonalnej ma właściwości prozakrzepowe? To estrogen – jeden z hormonów płciowych i zarazem główny składnik większości dwuskładnikowych tabletek antykoncepcyjnych (zawierających estrogen i progestagen).  Potrafi on zwiększyć ryzyko zakrzepicy nawet 2-6 krotnie. 

Estrogen przyczynia się do wzrostu fibrynogenu (średnio o 10-20%) oraz spadku spowalniającej krzepnięcie antytrombiny III. Tym sposobem estrogen pobudza procesy krzepnięcia w organizmie kobiety. Ryzyko zakrzepicy nie utrzymuje się jednak przez cały czas na tym samym poziomie. Jest ono największe przez pierwsze 4 miesiące stosowania tabletek antykoncepcyjnych [1]. 

Szczególnie narażone na zakrzepicę są kobiety z trombofilią wrodzoną… 

U kobiet z trombofilią wrodzoną, zabezpieczających się przed ciążą przy pomocy doustnej antykoncepcji hormonalnej, ryzyko zakrzepicy może wzrosnąć nawet 25-30-krotnie! Pod pojęciem trombofilii wrodzonej kryje się genetycznie uwarunkowana skłonność do nadmiernej krzepliwości krwi. Samej zakrzepicy jeszcze nie oznacza, ale może łatwo doprowadzić do jej wystąpienia.  Wrodzona skłonność do nadmiernego krzepnięcia wynika z obecności pewnych mutacji genetycznych, dokładnie mutacji czynnika V Leiden i genu protrombiny. Mutacje te mogą występować nawet u ok. 10% populacji, a więc u całkiem sporej części naszego społeczeństwa. Niestety wiele kobiet nie wie, że je ma, ponieważ trombofilia wrodzona nie daje zauważalnych objawów. Jak zatem wykryć coś, czego nie widać „gołym okiem”?

O genetycznych predyspozycjach do zakrzepicy powie wynik badania DNA 

Badania genetyczne są szybkie i nieinwazyjne. Zwykle nie wymagają też pobrania krwi, ponieważ w większości wykonuje się je z wymazu z policzka. Wynik badania DNA ma jednoznacznie wykazać, czy mamy mutacje w genach odpowiedzialne za większe ryzyko zakrzepicy. Wiedza ta jest niezwykle ważna, a to dlatego, że nieleczona zakrzepica może pociągać za sobą poważne konsekwencje dla zdrowia. Wiedząc o zagrożeniu, możemy jednak skutecznie im przeciwdziałać. Ale jak? Rezygnując z antykoncepcji hormonalnej? Okazuje się, że niekoniecznie… 

Czym zastąpić dostępny w tabletkach antykoncepcyjnych estrogen? 

Na rynku medycznym oprócz dwuskładnikowej antykoncepcji hormonalnej dostępne są również preparaty jednoskładnikowe. Zawierają one wyłącznie progestagen – hormon niemający aż tak prozakrzepowego działania jak estrogen. Dla kobiet z trombofilią wrodzoną jednoskładnikowa antykoncepcja hormonalna będzie więc znacznie bezpieczniejszym rozwiązaniem. 

Pamiętajmy, że doustne środki antykoncepcyjne nie są jedyną skuteczną metodą ochrony przed ciążą. Mamy przecież jeszcze prezerwatywy, krążki dopochwowe czy wkładki domaciczne. Każda kobieta, oczywiście w porozumieniu z lekarzem, może więc dopasować dla siebie odpowiednią metodę antykoncepcji – zapewniającą wysoką skuteczność i jednocześnie bezpieczeństwo.  

Warto dodać, że mając trombofilię wrodzoną, nie musimy zachorować na zakrzepicę wyłącznie z powodu stosowania antykoncepcji hormonalnej. Sprzyjać zakrzepicy będzie również wiele innych czynników, w tym ciąża, otyłość, palenie papierosów, częste podróże samolotem, zabiegi chirurgiczne czy długotrwałe unieruchomienie. Ze względu na długą listę możliwych czynników ryzyka, tym bardziej warto przebadać się pod kątem trombofilii wrodzonej, nawet jeśli nie zażywamy tabletek antykoncepcyjnych. 

Źródła: [1] Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa a antykoncepcja hormonalna, Guidelines Committee  RCOG, „Ginekologia po dyplomie 2010, s. 91-100. 

Autor: Natalia Jeziorska, testDNA

 

Zobacz również:

Badania prenatalne


Badania prenatalne


Czy w ciąży można ćwiczyć?

Zawodna mammografia


Mammografia nie zawsze wiarygodna


Uwaga: Naturalne i alternatywne metody leczenia mogą zastąpić leki chemiczne, ale nie zastąpią zdrowego rozsądku. Pamiętajmy, żeby w poważniejszych przypadkach skorzystać z pomocy lekarza.Nie odpowiadamy za skutki stosowania terapii opisywanych w tym serwisie, stosujesz je na własną odpowiedzialność.