Zakrzepica w podróży – jak jej uniknąć? 

Właśnie rozpoczęliśmy wakacje. Wielu z nas już niebawem ruszy na długo wyczekiwany urlop. Warto jednak pamiętać, że długie siedzenie w jednej pozycji, np. w samolocie,  samochodzie czy autokarze, sprzyja zakrzepicy - chorobie żył mogącej pociągać za sobą poważne konsekwencje zdrowotne. Czym jest zakrzepica i jak ustrzec się przed nią w podróży? 

Jak powstaje zakrzepica? 

Zakrzepica jest chorobą polegającą na obecności skrzeplin w żyłach i tętnicach. Taka skrzeplina przyczepia się do ścianki naczynia krwionośnego, uniemożliwiając swobodny przepływ krwi. Skrzeplina może powstać w dowolnym naczyniu, jednak najczęściej umiejscawia się w naczyniach dolnych partii nóg. 

Zakrzepica staje się największym zagrożeniem w sytuacji, gdy fragment skrzepliny oderwie się od ściany naczynia, a potem niesiony prądem krwi przedostanie do płuc i zatka tętnice płucną. Mówimy wtedy o zatorze tętnicy płucnej. Będzie się on objawiał m.in. silnym bólem w klatce piersiowej, trudnościami w oddychaniu, nagłym atakiem kaszlu, krwiopluciem, nadmiernym poceniem się czy tachykardią. 

Zator tętnicy płucnej będzie wymagał natychmiastowej interwencji lekarskiej. Jeśli pacjent nie trafi w porę pod opiekę specjalistów, może nawet umrzeć! Znajomość czynników zwiększających ryzyko wystąpienia zakrzepicy, stwarza jednak szansę na uniknięcie choroby. 

Jak podróże wpływają na wystąpienie zakrzepicy? 

Siedząc w fotelu samolotowym czy samochodowym, mamy ograniczoną możliwość ruchu. 

W unieruchomionych kończynach dochodzi do zastoju krwi. Dzieje się tak, ponieważ aby krew mogła swobodnie płynąć potrzebuje pracy mięśni. I właśnie takie spowolnienie przepływu krwi w żyłach będzie najbardziej narażało nas na powstawanie zakrzepów. Zakrzepicę spowodowaną wielogodzinną podróżą nazywa się nawet zespołem klasy ekonomicznej (ang. economy class syndrome, ECS). 

Warto jednak pamiętać, że nie tylko sam brak możliwości poruszania się będzie odpowiadał za zakrzepicę. Ryzyko jej wystąpienia zwiększają również odmienne warunki atmosferyczne panujące w środkach transportu. Odczujemy je przede wszystkim, podróżując samolotem. 

Samoloty latają na wysokości ok. 10-12 tys. metrów, gdzie powietrze jest bardzo rozrzedzone. Dodatkowo w kabinie pasażerskiej samolotu ciśnienie jest niższe, a powietrze suche. W takich warunkach ścianki naczyń krwionośnych rozpulchniają się, co zwiększa ryzyko wystąpienia zakrzepu. 

Przed podróżą sprawdź, czy nie znajdujesz się w grupie ryzyka wystąpienia zakrzepicy 

Są osoby, którym zakrzepica zagraża zdecydowanie bardziej niż pozostałym. Do grupy podwyższonego ryzyka zakrzepicy zaliczają się na pewno osoby po 60. roku życia, osoby otyłe, nałogowo palące papierosy, osoby po przebytej chorobie nowotworowej, po zabiegu chirurgicznym, kobiety w ciąży oraz stosujące antykoncepcję hormonalną.

Do zakrzepicy możemy być też predysponowani genetycznie. Mowa tu o trombofilii wrodzonej oznaczającej wrodzoną skłonność organizmu do nadkrzepliwości. Obecność trombofilii wrodzonej nie skazuje nas jeszcze na zakrzepicę, świadczy jedynie o wyższym ryzyku zachorowania na nią. Dzięki odpowiedniej profilaktyce mamy jednak szansę uniknąć choroby zakrzepowej. 

Stan zwiększonej krzepliwości krwi jest przy trombofilii wrodzonej spowodowany mutacjami określonych genów (mutacja genu protrombiny oraz mutacja V Leiden). Na szczęście możemy je wykryć odpowiednio wcześnie dzięki prostym badaniom genetycznym. Takie badania warto wykonać nie tylko przed planowaną podróżą, ale również w sytuacji występowania innych czynników ryzyka. 

Jak uniknąć zakrzepicy – rady dla podróżujących 

Zanim wsiądziesz do samochodu, samolotu, czy autokaru, załóż specjalne pończochy uciskowe. Poprawisz tym krążenie krwi. Ruszaj się też na tyle, na ile jest to możliwe. Jeśli podróżujesz samochodem, zadbaj o regularne postoje na „rozprostowanie kości”. Jeśli lecisz samolotem, staraj się wykorzystać okazje, kiedy kontrolka „zapnij pasy” nie świeci się. Ten czas możesz wykorzystać np. na spacer po kabinie pasażerskiej. Pamiętaj też, że nawet siedząc na fotelu, możesz wykonywać proste ruchy stopami, które pomogą ci w uniknięciu zakrzepicy. 

Aby wykluczyć genetyczne predyspozycje do choroby, warto też wykonać badanie w kierunku trombofilii wrodzonej. Jest to proste badanie genetyczne, które wystarczy wykonać raz w życiu. Zaleca się je wszystkim osobom znajdującym się w grupie ryzyka wystąpienia choroby zakrzepowej – palaczom, osobom otyłym, czekającym na zabieg chirurgicznym, jak i osobom często podróżującym. 

Autor: Natalia Jeziorska, testDNA

 

Zobacz również:

Trombofilia wrodzona


Trombofilia wrodzona sprzyja zawałom

Zioła na żylaki


Zioła przeciw żylakom

Obrzęki stóp


Sposoby na obrzęki stóp


Uwaga: Naturalne i alternatywne metody leczenia mogą zastąpić leki chemiczne, ale nie zastąpią zdrowego rozsądku. Pamiętajmy, żeby w poważniejszych przypadkach skorzystać z pomocy lekarza.Nie odpowiadamy za skutki stosowania terapii opisywanych w tym serwisie, stosujesz je na własną odpowiedzialność.