Zima nas nie rozpieszcza. … Zimne ręce, spierzchnięte usta, chłodne nogi. Chyba każdy zetknął się z takimi objawami po przebywaniu w niskich temperaturach. 

Dlaczego akurat te części ciała cierpią najbardziej? Przyczyn jest kilka, a przede wszystkim:

  • Są pozbawione włosów (usta, palce). Włosy spełniają izolacyjną rolę ograniczając kontakt skóry z powietrzem zewnętrznym.

  • Mają dużą powierzchnię wystającą na zewnątrz (nos, palce, uszy).

  • Są słabo unaczynione (uszy, pięty). Uwaga: Szczególnie wrażliwe są osoby z zespołem Raynauda. Ze względu na zaburzenia krążenia ich palce są bardziej wrażliwe na zimno, nawet gdy mróz nie jest zbyt intensywny.

Zapobieganie przemarznięciom

Lepiej zapobiegać niż leczyć skutki przemarznięcia. A więc:

  • Czapka przede wszystkim. Chronić trzeba części ciała, które najszybciej tracą ciepło: czapka na głowę, szalik na szyję, rękawiczki na ręce i ciepłe skarpety na stopy.

  • Ubiór „na cebulkę”. Ciepła kurtka czy płaszcz to oczywistość. Najlepiej wiatro- i wodoodporne. Ale pod wierzchnim okryciem najlepszy będzie ubiór warstwowy. Pierwsza warstwa najbliższa ciału powinna być z tkaniny odprowadzającej wilgoć, bo skóra mokra od potu szybciej się schładza.

  • Zakryj usta i nos, by jak najmniej zimnego powietrza trafiało do dróg oddechowych.

  • Twarz ochroń przed zimnem tłustym kremem ochronnym.

  • Na nogi dobre buty, nie tylko ciepłe ale również zapobiegające upadkom na śliskiej nawierzchni.

  • Na mrozie unikaj dużego wysiłku fizycznego: bieganie, noszenia ciężarów itp.

  • Uwaga na dzieci i osoby starsze, które nie zawsze prawidłowo odczuwają zimno.

  • Zadbaj o prawidłową dietę, bardziej kaloryczną niż latem, nie wychodź z domu bez jedzenia, unikaj alkoholu, który wbrew powszechnemu przekonaniu, wcale nie rozgrzewa.

  • Odsłonięte części ciała natłuszczaj kremem ochronnym.

Konsekwencje wyziębienia

Pierzchnięcie skóry

Są to bolesne pęknięcia skóry, które tworzą się w miejscach wystawionych na niskie temperatury (poniżej 0°C). Dotykają skóry rąk, a przede wszystkim delikatnej skóry warg.  A to dlatego, że  skóra warg jest prawie pozbawiona gruczołów łojowych, a więc nie posiada ochronnej warstwy lipidowej, chroniącej przed wysuszeniem.  A mróz dodatkowo wysusza skórę. Bez wody skóra wysycha, dając odczucie ściągnięcia i napięcia naskórka, a potem pęka. Sytuację pogarszamy jeśli odruchowo przeciągamy po wargach językiem, gdyż parująca ślina powoduje szybszą utratę wilgoci. 

By zapobiec pierzchnięciu skóry powodowanemu przez zimno, nigdy  nie wychodź na mróz bez rękawic.  A na już istniejące spierzchnięcia skóry stosuj krem bogaty w witaminy A, E i B5. 

Ustom z kolei wystarczy zapewnić dobrą ochronę w postaci  natłuszczającego kremu czy pomadki. W domu warto dodatkowo zafundować im łagodzącą maseczkę z miodu.

Odmrożenie

Przebywanie w ujemnych temperaturach bez właściwego okrycia powoduje zwężenie naczyń  włosowatych. Jest to naturalna broń naszego organizmu do walki z zimnem. Ale z czasem może doprowadzić do pojawienia się czerwonych zmian na dłoniach, stopach, uszach i twarzy. Często towarzyszy im świąd. Jeśli nic nie zostanie zrobione, może to doprowadzić do odmrożenia. Najczęściej mamy do czynienia z odmrożonymi policzkami, koniuszkiem nosa, uszami, palcami rąk i  stóp. Na początku odmrożona skóra jest czerwona, później zmienia kolor na sinoniebieski i w końcu biały. Po przejściu do temperatury pokojowej na skórze pojawia się rumień, swędzenie, pieczenie i w końcu ból. Przy silnym odmrożeniu dochodzą pęcherze i obrzęk, a w najcięższej postaci odmrożenia dochodzi do martwicy i brak czucia.

Jak się chronić przed odmrożeniem? Oczywiście chronić się przed zimnem, czyli ubierać się adekwatnie do temperatury, a przede wszystkim unikać jednoczesnego wychłodzenia i zmoczenia. Na ręce wybieraj odpowiednie rękawice, w razie dużych mrozów takie z termoizolacją a na stopy ciepłe skarpety, w razie potrzeby nawet podwójne (bawełna + wełna). Nie zapominaj, że słabe krążenie sprzyja odmrożeniom, dlatego absolutnie unikaj za ciasnych butów czy skarpet. Odsłonięte części ciała natłuszczaj kremem ochronnym.

Gdy palce stają się białe i odrętwiałe jest to sygnał ostrzegawczy. Najwyższy czas, by wrócić do ciepłego pomieszczenia. Pierwszą rzeczą, którą należy wówczas zrobić jest ogrzanie zmarzniętej części ciała  poprzez zanurzenie w ciepłej wodzie (38°C). Jeśli jest to bolesne, to dobry znak. Ale jeśli nic nie czujesz i ten stan  utrzymuje się dłużej, a na skórze pojawiają się pęcherze, konieczna jest wizyta u lekarza.

barb

Zobacz również:

Domowe sposoby na odmrożenia


Przechłodzenia i odmrożenia

skóra zimą


Pielęgnacja skóry zimą

Czapka a włosy


Czapka, a stan włosów