Trądzik dorosłych, zwany późnym

Trądzik kojarzy nam się z pryszczatą twarzą nastolatka. I najczęściej dotyka właśnie nastolatków w okresie dojrzewania. Stąd nazwa „trądzik młodzieńczy”. Ale coraz częściej borykają się z nim całkiem dorosłe osoby, często w wieku 40-50 lat. Dermatolodzy nazywają go „trądzikiem dorosłych” lub „późnym trądzikiem”.

Jeśli myślisz, że ze swoim trądzikiem jesteś wyjątkowa, to się mylisz. Trądzik dorosłych dotyczy coraz większej liczby dorosłych. Szacuje się, że co druga kobieta na jakimś etapie swojego dorosłego życia zetknęła się z jakąś formą trądziku.

Jak rozwija się trądzik

Zmiany trądzikowe powstają zazwyczaj na czole, nosie, brodzie oraz na dekolcie i na plecach, czyli tam, gdzie jest najwięcej gruczołów łojowych.
Najpierw łój zatyka ujście mieszka włosowego i powstaje ciemna kropeczka na powierzchni skóry albo biała podskórna grudka. To tzw. zaskórnik. Pod nim, nie mając ujścia, namnażają się w nim bakterie trądzikowe, które zazwyczaj zamieszkują powierzchnię skóry, nie czyniąc jej żadnych szkód. W efekcie, wokół zaczopowanego mieszka tworzy się stan zapalny, który widzimy jako czerwoną krostkę. Dalszy rozwój stanu zapalnego to coraz więcej ropy poniżej krostki, a sama krostka zostaje zwieńczona białawym punktem. Jeśli ścianki mieszka włosowego nie wytrzymają naporu ropy, to pękną i stan zapalny się rozszerzy.

Przyczyny trądziku

Zdaniem dermatologów nie ma jednej przyczyny trądziku. Związany on jest z szeregiem czynników, które często występują wspólnie. Do najważniejszych czynników wywołujących lub zaostrzających objawy trądziku należą

Zmiany hormonalne

Najważniejszy wpływ mają tu męskie hormony płciowe – androgeny, których niewielkie ilości produkowane są przez jajniki i nadnercza u kobiet. Produkcja ich wzrasta, tak u chłopców jak i dziewcząt, w okresie dojrzewania. Zmiany hormonalne w okresie ciąży i stosowania pigułki antykoncepcyjnej również mogą przyczyniać się do powstania trądziku.

Ponadto u kobiet po czterdziestce maleje produkcja estrogenów, co prowadzi m.in. do zakłócenia równowagi między żeńskimi a męskimi hormonami w organizmie. Wzrasta poziom androgenów w stosunku do estrogenów, co może powodować zmiany trądzikowe.

Kosmetyki

Trądzik zależny od kosmetyków jest tak rozpowszechniony, że dostał swoją nazwę – trądzik kosmetyczny. Manifestuje się objawami grudkowo-krostkowymi oraz drobnymi cystami wypełnionymi głównie płynem surowiczym. Ten rodzaj trądziku występuje głównie na policzkach i brodzie.

Szczególnie bogate w związki trądzikotwórcze są kosmetyki kolorowe (podkłady, róż, pudry). Trądzik kosmetyczny rzadziej prowadzi do blizn, ale może być bardziej uporczywy niż inne formy trądziku. A to dlatego, że osoba nim dotknięta chce zatuszować zmiany chorobowe nową porcją kosmetyków, a praktycznie każdy puder, róż, podkład wywołają po pewnym czasie objawy trądziku kosmetycznego.

Ale zmiany trądzikowe może zaostrzyć nawet zwykły krem. Nieprawidłowe rogowacenie naskórka, częste w późnym wieku powoduje blokowanie ujść mieszków włosowych. Jeśli do tego dojdzie tłusty krem, trądzik gotowy. Podobną rolę spełniają również drobiny tłuszczu osiadające na twarzy z powietrza (np. powstałe przy smażeniu).

Stres

Stres sam w sobie nie powoduje powstania trądziku, ale coraz częściej to właśnie stres czyni się odpowiedzialnym za zaostrzenie zmian trądzikowych na skórze. Stres jest wszechobecny w naszym życiu. A gdy jesteśmy pod wpływem stresu, nadnercza produkują więcej androgenów, odpowiedzialnych za trądzik. Ważne to jest zwłaszcza w przypadku kobiet, gdyż męskie hormony obecne w ich organizmie produkowane są w dużej mierze właśnie przez nadnercza.

Stres zaostrza objawy trądziku również z innego powodu. Mianowicie pory skóry trądzikowej są zazwyczaj zatkane. Stres, przyczyniając się do stanów zapalnych, może spowodować pęknięcie ścianek porów. A to powoduje stan zapalny tj. zaczerwienienie i wyciek ropy.

Czynnik genetyczny

Naukowcy twierdzą, że skłonność do trądziku można odziedziczyć po rodzicach. Jeśli więc np. matka miała późny trądzik, jej córka również może go doświadczać.

Leki

Niektóre leki, zwłaszcza zawierające w swoim składzie androgeny i lit czy środki uspokajające mogą wywołać trądzik.

Zanieczyszczenie środowiska

Kontakt skóry z zanieczyszczonym powietrzem prowadzi do jej podrażnienia, a to potęguje zmiany trądzikowe. Negatywny wpływ na trądzik ma również zarówno zbytnia jak i za mała wilgotność powietrza, które wymuszają wzmożone działanie gruczołów łojowych.

Szkodliwe słońce

Na krótką metę słońce wysuszy zmiany zapalne i wydawać by sie mogło, że jest pomocne. Niestety, prowadzi do nadmiernego wysuszenia skóry i jej podrażnienia, a to zaostrza zmiany trądzikowe.

Niewłaściwa pielęgnacja skóry

Niewłaściwe obchodzenie się ze skórą trądzikową prowadzi szybko do zaostrzenia objawów i rozprzestrzenienia się trądziku. Zabronione jest zwłaszcza wyciskanie ropni, peeling gruboziarnisty czy tarcie skóry, które prowadzą do podrażnień. Unikać trzeba zbyt częstego mycia skóry dotkniętej trądzikiem, które prowadzi do podrażnień. Mycie rano i wieczorem w zupełności wystarczy.
Więcej na temat pielęgnacji skóry z trądzikiem w artykule Pielęgnacja cery trądzikowej.

oprac. bajar
źródła: National Institute of Health - www.niams.nih.gov i acne.org

 

Zobacz również:

Zioła na trądzik


Leczenie trądziku ziołami

Maseczki dla cery trądzikowej


Maseczki dla cery trądzikowej

Dieta przy trądziku


Dieta przy trądziku