Myśl o przyszłości, a będziesz dłużej żyć

Myślisz o przyszłości i wszystko masz zaplanowane? Żyjesz chwilą dzisiejszą, nie martwiąc się o przyszłość? Widzisz przyszłość przez pryzmat przeszłości?
Jaka by nie była twoja postawa, ma ona związek z twoim zdrowiem. Tak twierdzi znany amerykański psycholog Philip Zimbardo. Jego teorię potwierdzają wyniki badań opublikowanych w British Journal of Health Psychology.

Typy osobowości

Zorientowana na przeszłość. Niektórzy ludzie kierują się w swoich decyzjach doświadczeniem z przeszłości. I często to może dawać pozytywny efekt, gdy decyzje wynikają z kulturowych tradycji czy pozytywnych bodźców doznanych w przeszłości. Ale na ludzi kierujących się w swoich decyzjach traumatycznymi doświadczeniami z przeszłości, takie doświadczenie ma negatywny wpływ.

Zorientowana na teraźniejszość. Ludzie skierowani na teraźniejszość żyją chwilą obecną, oczekują natychmiastowych efektów swoich decyzji, nie martwiąc się o skutki takich decyzji w przyszłości. Są podatni na podejmowanie decyzji pod wpływem impulsów pochodzących z własnego ciała (głód, pragnienie, chęć na seks etc.) lub z grupy rówieśników („owczy pęd”). Zamiast planowanego działania, ludzie ci polegają na własnym szczęściu czy przeznaczeniu. Słabo kontrolują swoje emocje. Do tej grupy ludzi należą najczęściej nałogowi palacze, alkoholicy, miłośnicy hazardu i ludzie łatwo popadający w długi.

Zorientowana na przyszłość. Trzecia grupa to ludzie skierowani na przyszłość. Myślą o konsekwencjach swojego działania. Dobrze kontrolują swoje ego i impulsy, są sumienni, konsekwentni, nieagresywni i rzadko wpadają w depresje.

Jak to jest w praktyce?

W praktyce wszyscy jesteśmy konglomeratem tych trzech osobowości, ale wykazujemy jakąś tendencję. Nasza skłonność do takiej czy innej osobowości zależy od wielu czynników, takich jak klimat, w którym żyjemy, religia, którą wyznajemy, poziom wykształcenia (im wyższe wykształcenie, tym większa skłonność do myślenia o przyszłości), płci (kobiety częściej myślą o przyszłości), dochodów (ludzie o niższych dochodach mają tendencję do życia chwilą obecną) i wieku.

W rzeczy samej, rodzimy się jako skierowani na teraźniejszość, ale z wiekiem, często pod presją otoczenia, wyższego poziomu wykształcenia zaczynamy myśleć o przyszłości.

Dobrze jest myśleć o przyszłości, ale bez przesady. Nadmierne skoncentrowanie się na przyszłości to większy niepokój dziś, który może prowadzić do izolacji towarzyskiej. Tutaj ludzie żyjący chwilą obecną mają przewagę, gdyż znacznie łatwiej nawiązują kontakty, to urodzone „dusze towarzystwa”, są kreatywni i pełni energii, co ułatwia im osiąganie celu.

Bycie zorientowanym na przeszłość też ma swoje zalety, zwłaszcza, gdy ma się pozytywne doświadczenia z przeszłości. Kontynuowanie tradycji rodzinnych i kulturowych daje pozytywne modele do naśladowania i poczucie ciągłości.

Czyli wszystkie trzy rodzaje osobowości mają swoje plusy i minusy. Chodzi o to, by zachować równowagę między nimi.

Zdrowa przyszłość

Jaki to ma związek ze zdrowiem? Prof. Zimbardo twierdzi, że istnieje duża zależność między osobowością zorientowaną na przyszłość, a zdrowiem i im silniejsza orientacja, tym będziemy zdrowsi i dużej będziemy żyć.

Dzieje się tak dlatego, że ludzie myślący o przyszłości prowadzą zdrowszy tryb życia, częściej wykazują prawidłową wagę, mniej używają narkotyków, rzadziej palą papierosy i nadużywają alkoholu, dbają też o zdrowe życie seksualne.
Ale z drugiej strony, badania wykazały, że myślenie o przyszłości nie ma wpływu na częstotliwość szczepień czy regularność zażywania leków na nadciśnienie czy wysoki cholesterol. Czyli myślenie o przyszłości ma wpływ na niektóre zachowania prozdrowotne, ale nie na wszystkie.

Co daje taka wiedza?

Wyniki przeprowadzonych badań pomóc mogą w opracowywaniu skutecznej strategii przekonywującej ludzi do zmiany niezdrowych nawyków. Przekonywanie np. nałogowego palacza o ryzyku raka płuc, na który może zapadnie kiedyś w przyszłości, nie odniesie oczekiwanego efektu, bo nałogowy palacz na ogół myśli tylko o dniu dzisiejszym. Może więc lepsza byłaby strategia informowania go np. o nieprzyjemnym zapachu, jakim jest przesiąknięty i związanej z tym utracie atrakcyjności u płci przeciwnej?

oprac. bajar
źródło: ABC Health and Wellbeing

 

Zobacz również:

Kobieta jako kierowca


Kobieta za kierownicą

Zdrowotne postanowienia


Noworoczne postanowienia

niekontrolowana żądza zakupów


Impulsywne zakupy