Stany zapalne ostre i przewlekłe

Każdy z nas zna ból związany ze stanem zapalnym; czy to będzie oparzona skóra, zakażona rana na palcu czy zainfekowany staw. Miejsce dotknięte procesem zapalnym jest czerwone, ciepłe, obrzęknięte i bolące. Sięgamy po środki przeciwbólowe i leki zmniejszające obrzęk i zaczerwienienie. Czy zawsze słusznie?

Co to jest stan zapalny?

Ciepło i zaczerwienienie spowodowane jest napływem krwi do danego obszaru ciała. Obrzęk powstaje na skutek zmian w ścianach naczyń włosowatych, które pozwalają osoczu wyciekać do tkanek. A ból jest wynikiem uwolnienia związków chemicznych, używanych przez system odpornościowy do mobilizacji mechanizmów obronnych uszkodzonym obszarze. Czyli stan zapalny to widoma oznaka, że system obronny organizmu działa.

Gdy proces zapalny wskazuje na pojawienie się czynników odpornościowych i składników odżywczych w obszarze, który ich potrzebuje, mamy do czynienia z normalnym stanem zapalnym, który stanowi trzon procesu zdrowienia, jest bezwzględnie konieczny i pożądany w obronie, utrzymaniu i gojeniu się ciała. Ogranicza się do konkretnego miejsca, służy określonemu celowi i kończy się, gdy problem zostaje usunięty. A wszelki dyskomfort z nim związany jest ceną, jaką płaci się za zdrowienie.

Czasami jednak proces zapalny poszerza swój zasięg w przestrzeni i w czasie. Wkracza na obszary ciała, które nie doznały uszkodzenia lub ataku i nie kończy się z chwilą, gdy przyczyna uszkodzenia jest usunięta. Mówimy wtedy o nieprawidłowym (przewlekłym) stanie zapalnym. Gdy proces zapalny wymknie się spod kontroli i zaatakuje zdrowe tkanki, mamy do czynienia z różnymi chorobami przewlekłymi.

Jakie choroby odznaczają się nieprawidłowym stanem zapalnym?

Głównymi chorobami przewlekłego stanu zapalnego są choroby autoimmunologiczne, w których system odpornościowy bez wyraźnej przyczyny atakuje tkanki własnego ciała, co może powodować dolegliwości, inwalidztwo, niewydolność narządów a niekiedy nieodwracalne uszkodzenia najważniejszych struktur organizmu. Gdy system odpornościowy atakuje i niszczy komórki trzustki odpowiedzialne za produkcję insuliny mamy do czynienia z cukrzyca typu I, a gdy zwykłe zapalenie gardła wywołane paciorkowcami zachęci układ odpornościowy do zaatakowania stawów i zastawek serca dochodzi do gorączki reumatycznej. Artretyzm i toczeń rumieniowaty to również choroby autoimmunologiczne. Autoimmunizacja może wystąpić w wątrobie, mózgu, mięśniach i skórze. Może stanowić składową innych chorób, takich jak stwardnienie rozsiane lub stany zapalne jelita grubego. U ludzi na nią podatnych reakcję autoimmunologiczną może wywołać infekcja, zatrucie i stres. W wielu jednak przypadkach trudno w ogóle określić przyczynę.

Ponadto dzisiaj widzi się przewlekły stan zapalny jako jedną z przyczyn wielu innych chorób. Jedną z nich jest astma. Dziś uważa się, że odpowiedzialny za nią jest bardziej stan zapalny oskrzeli, powodujący ich skurcz i podaje się chorym na nią leki przeciwzapalne, takie jak wziewne sterydy. Również częstą przyczyną choroby wieńcowej jest stan zapalny ścian naczyń krwionośnych, a odkładanie się cholesterolu na ścianach naczyń może nawet być reakcją organizmu na uszkodzenia powodowane przez stan zapalny.

Prawdopodobnie również choroba Alzheimera ma związek ze stanami zapalnymi, gdyż zmiany strukturalne w mózgu charakterystyczne dla tej choroby, poprzedzane są właśnie stanem zapalnym. Nienormalnych stanów zapalnych dopatruje się również w takich schorzeniach jak choroba Charcota czy choroba Parkinsona. Co więcej, w niektórych chorobach funkcjonalnych, nie wykazujących zmian w obrębie struktur ciała, dopatruje się również związków ze stanami zapalnymi. Przykładem może być zespół jelita drażliwego. Najnowsze badania sugerują, że choroba ta może mieć związek z niewielkimi ogniskami zapalnymi w przewodzie pokarmowym, powodującymi maleńkie uszkodzenia jego tkanek, widoczne wyłącznie pod mikroskopem.

Wydaje się również, że stany zapalne i choroby zwyrodnieniowe, które one przynoszą, mają związek z większością nowotworów. Na złożoną i precyzyjną regulację procesów zapalnych wpływ mają hormony (prostaglandyny, leukotrieny), które dają całkiem przeciwstawne efekty; jedne wzmacniają stan zapalny, podczas gdy inne go wygaszają. Aby utrzymać stan zapalny w ryzach, hormony te muszą pozostawać w równowadze. Hormony wzmacniające stan zapalny to te same, które stymulują komórki do rozmnażania się, podczas gdy hormony wygaszające stan zapalny mają działanie odwrotne. Gdy komórki rozmnażają się intensywniej, wzrasta ryzyko ich zezłośliwienia. Tym samym każdy mechanizm hormonalny, który sprzyja rozwojowi stanu zapalnego, potencjalnie sprzyja także rozwojowi nowotworów.

Jak zapobiegać przewlekłym stanom zapalnym?

Jeśli więc wiele chorób jest wynikiem patologicznych stanów zapalnych lub nienormalnego działania hormonów, które im sprzyjają, należałoby skupić się na zapobieganiu przewlekłym stanom zapalnym, by uniknąć chorób. A profilaktyka w tej dziedzinie to ogólnie mówiąc zdrowy styl życia, w tym przede wszystkim odpowiedni sposób odżywiania się. To, co jemy, może decydować o tym, czy jesteśmy na przewlekłe stany zapalne bardziej czy mniej odporni.

oprac. bajar, na podstawie Sekcja Zdrowie, poz. 48

 


Zobacz również:

Dieta przeciwzapalna


Dieta na stany zapalne

Zdrowe starzenie się


Starzeć się zdrowo

Gimnastyka przy artretyzmie


Ćwiczenia na artretyzm


Podziel się!

Zdrowie

Nerwobóle - domowe sposoby

Nerwobóle - domowe sposoby

Nerwobóle czyli neuralgie to napady ostrego, rwącego lub piekącego bólu w obrębie jednego z pni nerw...

Bóle pleców i krzyża

Bóle pleców i krzyża

Prawie każdy człowiek odczuwa w którymś momencie życia dolegliwości związanych z bólem kręgosłupa....

Sposoby na żylaki

Sposoby na żylaki

Większość ludzi nie uważa żylaków za chorobę i leczy je tylko ze względów estetycznych. Ale żylaki t...

Szybkie odstresowanie

Szybkie odstresowanie

Stresu nie da się całkowicie wyeliminować z naszego życia. Trzeba jednak nauczyć się panować nad nim...

Odżywianie

Rzodkiewki na jasność umysłu

Rzodkiewki na jasność umysłu

Już w Starożytności wykorzystywano rzodkiew i rzodkiewki jako lek na poprawę wzroku, sprawy kobiece,...

Dieta przy nadciśnieniu

Dieta przy nadciśnieniu

Ciśnienie tętnicze krwi jest jednym z głównych wskaźników stanu zdrowia serca. Nieleczone nadciśnien...

Woda na długowieczność

Woda na długowieczność

Bez wody nie da się żyć. Jest niezbędna dla wszystkich procesów zachodzących w organizmie. Każda kom...

Jedzmy ryby!

Jedzmy ryby!

Liczne badania potwierdzają, że osoby jedzące dużo ryb są zdecydowanie mniej podatne na choroby serc...

Uroda

Dobór koloru włosów do urody

Dobór koloru włosów do urody

Każda z nas jest inna i niepowtarzalna. Jednak niezależnie od cech, którymi się różnimy wszystkie ch...

Co mówią zmiany na paznokciach

Co mówią zmiany na paznokciach

Twoje paznokcie zmieniają wygląd i zaczynasz to tuszować lakierem? Może lepiej przypatrzeć im się i...

Jak dobrać kolor włosów?

Jak dobrać kolor włosów?

Nie powinnaś kierować się modą, wybierając dla siebie kolor włosów. Kolor właściwie dobrany do typu...

Podkrążone oczy

Podkrążone oczy

Podkrążone oczy to frustrujący problem wielu z nas. Nawet po w pełni przespanej nocy budzimy się z w...

Forma

Odetchnij pełną piersią

Odetchnij pełną piersią

Oddech to życie, ale jakże często o tym zapominamy. Nie tylko oddychamy zanieczyszczonym powietrzem,...

Mobilizacja do ćwiczeń

Mobilizacja do ćwiczeń

Po wakacjach, wypoczęta i pełna entuzjazmu, rozpoczęłaś regularne treningi. Entuzjazmu starczyło na...

Technika Aleksandra

Technika Aleksandra

Technika Aleksandra to metoda rozpoznawania i korekty wad ruchu i postawy. Jest nieoceniona w przypa...

Skacz po zdrowie

Skacz po zdrowie

Ćwiczenia na trampolinie to hit ostatnich lat. Mają rewelacyjny wpływ na zdrowie. Nie tylko pobudza...

Psychika

Płakać czy nie?

Płakać czy nie?

Płacz to nasza reakcja na emocje. Płaczemy ze strachu, bólu, smutku, żalu, ale także ze szczęścia, a...

Zaraź się szczęściem!

Zaraź się szczęściem!

O tym, że otyłość czy palenie papierosów może być zaraźliwe już słyszeliśmy od uniwersyteckich badac...

Niekontrolowana żądza zakupów

Niekontrolowana żądza zakupów

Niekontrolowana żądza zakupów i wydawania pieniędzy, zwana też oniomanią, to choroba o podłożu psych...

Złość piękności szkodzi

Złość piękności szkodzi

Złość to reakcja emocjonalna, z którą chyba każdy się spotkał. Czasami bywa pozytywna, gdy zmierza d...

Kuchnia

Typowe błędy w kuchni

Typowe błędy w kuchni

Zawsze przypalasz czosnek, makaron skleja się, kotlet wychodzi łykowaty, a sos gumowaty? Zobacz jak...

Zupy, buliony

Zupy, buliony

Zupa na obierkach z ziemniaków? Spróbuj! Zobacz też jak zrobić własny, zdrowy „gorący kubek” albo zu...

Czas na kiełki!

Czas na kiełki!

Kiełki to prawdziwy koncentrat witamin, minerałów, białka i innych składników odżywczych. Czas wprow...

Aromatyczne oleje i octy

Aromatyczne oleje i octy

Każdy może zrobić własny aromatyczny olej czy ocet. Nie jest to ani trudne ani pracochłonne. Podpowi...

Dziecko

Dziecko i doświadczenia

Dziecko i doświadczenia

Dzieci uczą się tego, co doświadczają. Dziecko krytykowane uczy się potępiać. Dziecko otoczone wrogo...

Gry podwórkowe

Gry podwórkowe

Wiosna i lato to najlepszy czas, by odciągnąć dziecko od komputera i zachęcić je do zabawy na podwór...

Naucz dziecko oszczędzania

Naucz dziecko oszczędzania

Dzieci z natury wydają pieniądze natychmiast po ich otrzymaniu. Czasami dziecko z tego wyrasta, ale&...

Nastolatek w świecie wirtualnym

Nastolatek w świecie wirtualnym

You Tube, Facebook, Nasza Klasa? Co możesz powiedzieć Twojemu nastolatkowi na ten temat? Często on s...

Dom i Ogród

Plastiki dobre, złe i najgorsze

Plastiki dobre, złe i najgorsze

Plastiki królują dziś w naszych kuchniach i często lekceważymy niebezpieczeństwa jakie może nieść dl...

Czyszczenie bez chemii

Czyszczenie bez chemii

Chemiczne środki czystości negatywnie wpływają na nasze zdrowie. Może więc powrócić do domowych środ...

Odzież skórzana

Odzież skórzana

Coraz rzadziej nosimy odzież z naturalnych futer i skór. Ale jeśli już mamy taką odzież, chcemy by w...

Rośliny oczyszczające powietrze

Rośliny oczyszczające powietrze

Nasze mieszkania i biura są pełne toksycznych substancji. Wydzielają się one z materiałów użytych do...

Polecamy

Leczniczy zwierzak

Do serca przytul psa albo kota
Zobacz jakie terapeutyczne właściwości może ci zaoferować domowy futrzak.   

Nie poddawaj się chorobie

Pokrzepienie dla ducha
Nie dam rady ... To i tak na nic ... Nie ma sensu próbować ... Nigdy nie mam szczęścia ... To moja wina...

Rosliny oczyszczą powietrze

Rośliny oczyszczające powietrze
Nasze mieszkania i biura są pełne toksycznych substancji, z którymi poradzą sobie niektóre rośliny.

Dziecko i doświadczenia

Dziecko i doświadczenia
Dzieci uczą się tego, co doświadczają. Dziecko krytykowane uczy się potępiać...