Nie wszystko co zdrowe, jest zawsze zdrowe

Stare przysłowie mówi, że co za dużo, to niezdrowo. I jakże często jest to prawdą. Także w odniesieniu do produktów, uznanych powszechnie za zdrowe. Zawierają one bowiem wiele cennych składników, niezbędnych dla zdrowia, ale w nadmiarze mogą być szkodliwe. Oto niektóre z takich produktów.

Kwasy tłuszczowe Omega-3

Od dawna wiadomo, że te zdrowe tłuszcze opóźniają proces starzenia, zmniejszają ryzyko chorób układu krwionośnego, cukrzycy typu 2, artretyzmu, osteoporozy, depresji, chorób jelita grubego, wspierają pracę mózgu, sprzyjają utrzymaniu zdrowej skóry i zapobiegają niektórym nowotworom. Ale nowe badania wykazały, że nadmiar kwasów Omega-3 może zmienić układ odpornościowy i zakłócić zdolność organizmu do zwalczania infekcji. Dojść do tego może jeśli jemy dużo ryb oraz produktów sztucznie wzbogaconych w kwasy Omega-3, a jednocześnie zażywamy suplementy tych olejów. Niektóre badania sugerują także, że nadmiar kwasów Omega-3 przyjmowanych w postaci suplementów może przyczyniać się do rozwoju raka jelita grubego.

Witamina C

Nie sposób przecenić właściwości zdrowotne witaminy C. Potrzebna jest nie tylko do sprawnej pracy układu odpornościowego, ale także do gojenia się ran, utrzymania zdrowych kości, zębów, naczyń krwionośnych i skóry. Jako ważny przeciwutleniacz, przeciwdziała nie tylko starzeniu się, ale i wielu chorobom przewlekłym, w tym chorobom serca, artretyzmowi i nawet nowotworom.

Dzienne zapotrzebowanie na tę witaminę wynosi od 75 do 100 mg. Jednak w przypadku dużych niedoborów czasami stosuje się megadawki tej witaminy. Przyjmuje się, że dla dorosłej osoby górna granica przyjmowanej dawki, zarówno z żywności jak i suplementów, to 2000 mg na dobę. Witamina C jest na ogół dobrze tolerowana, a jej nadmiar wydalany z organizmu. Tym niemniej jej nadmiar może dawać niepożądane objawy, takie jak: wzdęcia i niestrawność, biegunka, nudności, wymioty, zgaga, bóle głowy, bezsenność i kamienie nerkowe. By tego uniknąć, zaleca się ograniczenie przyjmowania suplementów tej witaminy i spożywanie żywności w nią bogatej, czyli czerwonej i zielonej papryki, brokułów, brukselki, owoców cytrusowych, kiwi, owoców czarnej porzeczki czy truskawek.

Cynk

Cynk znajduje się w każdej komórce ciała. Ten ważny minerał wspiera układ odpornościowy oraz metabolizm białek i węglowodanów. Jest niezbędny dla uruchamiania witaminy A. Bez niego nie możemy mieć dobrego wzroku, węchu i smaku. Poza tym wzmacnia błony komórkowe i przyspiesza gojenie się ran.

Dzienne zapotrzebowanie na cynk wynosi od 10 do 25 mg, a górna granica to 40 mg na dobę. Dostarczenie nadmiaru cynku z pożywieniem jest nieprawdopodobne. Do zatruć może dojść w przypadku przechowywania lub gotowania wody lub kwaśnych potraw w ocynkowanych naczyniach oraz przy przyjmowaniu dużych dawek suplementów w dłuższym okresie czasu. Ostre zatrucia cynkiem dają takie objawy jak: niestrawność, metaliczny smak w ustach, zawroty i bóle głowy, zmęczenie, zwiększone pocenie się, utrata koordynacji mięśni, nietolerancja alkoholu i halucynacje. Natomiast chroniczne zatrucia prowadzą do niedokrwistości.

Bardzo wysokie dawki cynku mogą również osłabić układ odpornościowy i przyczyniać się do chorób układu krwionośnego przez obniżenie poziomu „dobrego" cholesterolu HDL i jednoczesne podniesienie poziomu "złej" frakcji cholesterolu LDL .

Żelazo

Żelazo, jako składnik hemoglobiny, umożliwia transport tlenu do każdej komórki. Stanowi również integralną część wielu białek i enzymów niezbędnych do zachowania zdrowia. Przy jego niedoborze dochodzi do zaburzeń funkcji całego organizmu. Objawem niedoboru żelaza jest przede wszystkim anemia, a także sucha, popękana skóra, problemy z włosami i paznokciami oraz błoną śluzową jamy ustnej i nosa. Niedobory grożą przede wszystkim kobietom w okresie przed menopauzą. Pozostałe kobiety i mężczyźni nie powinni mieć braków żelaza, gdyż wydalane jest w niskim stopniu. Jeśli dostarczymy organizmowi więcej żelaza, niż jest to konieczne, zmniejsza się jego wchłanianie w jelicie, ale tylko u zdrowych osób. Do nadmiernego wchłaniania może dojść przy hemochromatozie czyli wrodzonej chorobie polegającej na nadmiernym wchłanianiu żelaza z przewodu pokarmowego, przy ostrym alkoholizmie i przy leczeniu preparatami przeciwskurczowymi. Efektem tego zaburzenia jest nadmierne gromadzenie żelaza w różnych tkankach i narządach, prowadzące do uszkodzenia wątroby i zaburzeń układu krążenia i trzustki.

Dzienna maksymalna dawka żelaza, której nie powinno się przekraczać to 45 mg dla osób dorosłych. A dobowe zapotrzebowanie to 12 mg dla dzieci i mężczyzn oraz 18 mg dla kobiet przed menopauzą i 8 mg dla kobiet i mężczyzn po 50 roku życia. By dostarczyć taką ilość żelaza organizmowi wystarczy prawidłowe odżywianie. Jeśli jednak przyjmujesz jakieś suplementy witaminowo-mineralne, sprawdź czy zawierają żelazo i w jakiej ilości. Producenci suplementów nie są zobowiązani do zapewnienia dawki żelaza poniżej zalecanych dziennych limitów.

Wapń

Wapń to przede wszystkim kości, bo to w nich kumuluje się 99% wapnia znajdującego się w organizmie. Ale ten minerał jest również potrzebny do prawidłowej pracy serca i nerwów oraz funkcjonowania mięśni. Pomaga również utrzymać w organizmie równowagę kwasowo-zasadową.

Podwyższone zapotrzebowanie na wapń występuje u dzieci i młodzieży w okresie wzrostu oraz u kobiet w ciąży i karmiących i w tych przypadkach może zachodzić konieczność suplementacji. W pozostałych przypadkach na ogół wystarcza właściwe odżywianie. Ale często, w obawie przed osteoporozą, spożywamy nie tylko dużo produktów bogatych w wapń, ale dodatkowo łykamy suplementy wapniowe. A to może prowadzić do przedawkowania.

Górny limit podaży wapnia (zarówno z żywności jak i suplementów) dla dorosłych nieciężarnych kobiet i mężczyzn wynosi 2500 mg przed 50. rokiem życia i 2000 mg dla osób starszych. Przekroczenie tej kwoty może prowadzić do zbyt wysokiego poziomu wapnia we krwi, czego efektem mogą być problemy z nerkami, kamienie nerkowe i osady wapnia w tkankach miękkich. Większe ilości wapnia mogą również prowadzić do zaparć i utrudniać wchłanianie żelaza i cynku. Bardzo trudno jest przedawkować wapń z pożywienia, ale takie ryzyko jest realne w przypadku przyjmowania suplementów.

barb
(z wykorzystaniem informacji z health.com)

 

Zobacz również:

Suplementy diety


Suplementy diety

Zmiana nawyków żywienia


Zmiana nawyków żywieniowych

Niebezpieczne suplementy


Suplementy bywają groźne