Spis treści

 

WAPŃ - niezbędny dla kości i zębów

Wapń stanowi największą część składników mineralnych w organizmie, ok. 1kg, przy czym 99% tej ilości służy wzmocnieniu zębów i kości. Pozostałe 1% krąży we krwi – jest to wielkość stała. Gdy nie dostarczamy codziennie wystarczającej ilości wapnia w pożywieniu, to organizm „wypożycza” go sobie z własnego kośćca.

Węglan wapniowy wchodzi w skład kamyczków błędnikowych, biorąc tym samym udział w utrzymaniu równowagi ciała. Wapń uczestniczy w utrzymywaniu pobudliwości tkanek, przewodnictwie nerwowym, ma wpływ na zachowanie równowagi kwasowo-zasadowej oraz wykorzystywanie żelaza w procesie krwi tworzenia. Wzmaga krzepnięcie krwi i podtrzymuje rytm zdrowego serca.

Występowanie i przemiana materii

Bogate w wapń jest mleko i produkty mleczne, ziarno sezamowe i orzechy, drożdże i niektóre gatunki zbóż. Przyswajaniu wapnia sprzyja witamina D, upośledza je natomiast zwiększone przyjmowanie tłuszczów, a także kwas szczawiowy (np. szpinak, botwinka), związki fitynowe (np. płatki owsiane, otręby zbóż) i fosfor (np. ser topiony), które tworzą z wapniem nierozpuszczalne związki.


Bogate źródła wapnia (mg/100g):
mak (1448)
szproty (1003)
ementaler 45% (1020)
gouda 30% (900)
ziarno sezamowe (783)
groszek zielony (310)
ziarno sojowe (250)
mleko pełne, jogurt 3,5% (120)

Dzienne zapotrzebowanie i objawy niedoboru

Dzienna dawka wapnia podlega znacznym indywidualnym wahaniom ale 400-500 mg nie podlega dyskusji. Osobom dorosłym zaleca się dawkę 800 mg, kobietom w ciąży i karmiącym 1200 mg, a dla młodzieży między 10 i 14 rokiem życia ok. 1000 mg dziennie.
Niedobór wapnia może wystąpić przy

- niedoborze witaminy D,
- niedostatecznym dostarczaniu wapnia organizmowi,
- zaburzeniu funkcjonowania gruczołów przytarczycznych,
- stresie lub ostrym alkoholizmie.

Objawy niedoboru to bolesne kurcze mięśni, krzywica, osteoporoza i chroniczne zmiany na skórze, kłopoty z włosami i paznokciami u rąk i nóg.

Następstwa przedawkowania

Zwiększone przyjmowanie wapnia może być szkodliwe dla osób ze skłonnością do kamicy nerkowej i wrzodami żołądka leczonymi określonymi medykamentami, jeśli jednocześnie zalecane jest picie dużych ilości mleka.

Na co należy zwrócić uwagę

Ważne jest, aby w okresie podwyższonego zapotrzebowania na wapń (okres wzrostu, ciąży, karmienia) lub też z uwagi na gorsze przyswajanie wapnia przez jelita (wiek), zwracać uwagę na dostateczne zaopatrywanie organizmu w wapń poprzez właściwe odżywianie.

Warto wiedzieć

  • Ostatnie badania naukowe dowodzą, że istnieje związek pomiędzy częstością występowania chorób układu krążenia a piciem wody o określonych właściwościach. Gdzie jest woda „twarda” (ma więcej wapnia, magnezu i litu), tam o wiele mniej ludzi umiera na serce niż w miejscowościach zasobnych w wodę „miękką”. Wapń i magnez z wody twardej łączą się w jelitach z tłuszczami nasyconymi – pochodzącymi ze spożytego pożywienia – tworząc …. mydło, które jest wydalane z organizmu. Dzięki temu człowiek pijący twardą wodę pozbywa się niepotrzebnych dla niego tłuszczów, a jego organizm nie wytwarza nadmiaru cholesterolu.

  • Jak wykazują badania, dieta bogata w białko zwierzęce, sól, kofeinę, jak również brak aktywności fizycznej i palenie papierosów wpływają na utratę wapnia z organizmu.

 

Zobacz również:

Witaminy


Witaminy

Suplementy wapnia - jakie wybrać


Jakie suplementy wapnia?

Dieta przeciw osteoporozie


Dieta na osteoporozę