Jarzębina na układ moczowy i trawienny

Koralowe owoce jarzębiny kojarzą się z polską złotą jesienią. Ale poza pięknym wyglądem, mają też duże wartości odżywcze, a jej właściwości lecznicze od dawna wykorzystywane są w leczeniu wielu chorób. Warto więc wykorzystać je choćby do przygotowania suszu na zimowe herbatki.

Wartości odżywcze

Owoce jarzębiny zawierają znaczne ilości cukrów (głównie fruktoza), liczne witaminy, kwasy organiczne (głównie jabłkowy), związki mineralne, pektyny, błonnik oraz dziesiątki innych związków chemicznych. Z witamin na uwagę zasługuje witamina C, której jest w owocach jarzębiny przeciętnie 40-50 mg%, ale bywa nawet 100 mg%. Poza tym sporo karotenów (więcej niż w marchwi) oraz witaminy P, w którą owoce jarzębiny są tak bogate, że są jednym z głównych źródeł tej witaminy. Owoce niektórych odmian jarzębiny zawierają więcej cukrów, witaminy C i P oraz karotenu niż jabłka, gruszki, maliny i czarne porzeczki. Zawartość witamin, kwasów organicznych i cukrów jest zróżnicowana w zależności od miejsca wzrostu rośliny i stopnia dojrzałości owoców.

Uwaga na kwas parasorbinowy

Świeżych owoców jarzębiny nie wolno spożywać, gdyż zawierają toksyczny kwas parasorbinowy wywołujący nudności, wymioty, biegunki. Kwas ten ulega rozkładowi pod wpływem wyższej temperatury (gotowanie, parowanie, blanszowanie, suszenie), jak również przy obniżeniu temperatury poniżej 0° C, dlatego owoce jarzębiny najlepiej zbierać po pierwszych przymrozkach.
Usuniemy kwas parasorbinowy przez:

  • blanszowanie czyli zanurzenie owoców jarzębiny na ok. 3 minuty we wrzątku, po odcedzeniu i podsuszeniu można je poddawać dalszej przeróbce,

  • przemrożenie w zamrażarce (48 h lub więcej),

  • moczenie owoców przez 1 dobę w wodzie osolonej lub lekko zakwaszonej octem.

Właściwości lecznicze

Dojrzałe i wysuszone owoce jarzębiny stosuje się w lecznictwie, jako środek przeciwszkorbutowy, moczopędny i ściągający przy niektórych dolegliwościach nerek, dróg moczowych, wątroby i woreczka żółciowego oraz schorzeniach spowodowanych przez niedobór witamin C i A. Zaleca sie je również przy cukrzycy, miażdżycy tętnic, nadciśnieniu oraz przy reumatyzmie. W niektórych krajach owoce jarzębiny wykorzystywane są jako łagodny środek przeczyszczający oraz hamujący krwawienia (np. przy żylakach odbytu).
Medycyna ludowa zaleca je przy przeziębieniach, kamicy nerkowej i pęcherza moczowego, stanach zapalnych żył, czerwonce oraz jako lek wzmacniający pracę serca i uszczelniający naczynia krwionośne. Zewnętrznie stosowane są do leczenia otwartych ran.

Wykorzystanie owoców jarzębiny

Z owoców jarzębiny można przygotować odżywcze i lecznicze soki, syropy lub konfitury, musy a także nalewki. Konfitury można robić z samej jarzębiny lub z dodatkiem jabłek. Przecier z owoców jarzębiny można łączyć z przecierem z jabłek, dyni lub marchwi. Owoce jarzębiny nadają się także do suszenia, do późniejszego wykorzystania na witaminizujące i lecznicze herbatki. Jeśli owoce przed suszeniem będą poddane blanszowaniu, można je później wykorzystywać do przygotowania kisieli lub kompotów albo po prostu zjeść w herbatce.

 Jarzębina jest powszechnie dostępna. Wykorzystajmy to i przynajmniej przygotujmy własny susz, który zimą będzie nas witaminizował i leczył.

barb
źródła: Sekcja Kuchnia, poz. 20, 28 i 29

 

Zobacz również:

Wielowitaminowa róża


Multiwitaminowa róża

Zdrowa żurawina


Przeciwzapalna żurawina

Lecznicza aronia


Aronia na nadciśnienie