Pomarańcze nie tylko od święta

Wielu z nas pomarańcze kojarzą się ze świętami Bożego Narodzenia. I to nie dlatego, że w minionych latach można było je upolować w sklepach tylko przed świętami. W grudniu rozpoczyna się sezon na pomarańcze. Pomarańcze pojawiające się w sklepach o tej porze, najprawdopodobniej zbierane były jako dojrzałe, co sprawia, że są słodsze, o niskiej kwasowości i bogatsze w składniki odżywcze. A tych zawierają naprawdę sporo, więc warto wzbogacić naszą zimową dietę o te owoce.

Wartości odżywcze pomarańczy

Owoce pomarańczy to przede wszystkim doskonałe źródło witaminy C. 100 g owocu dostarcza aż 53.2 mg tej witaminy, co pokrywa 90% dziennego zapotrzebowania na nią dorosłego człowieka. Ale to nie wszystko, pomarańcze bogate są również w witaminę A , witaminy z grupy B (w tym kwas foliowy, B1, B6 i kwas pantotenowy) oraz zawierają mnóstwo przeciwutleniających karotenoidów (w tym przede wszystkim beta-karoten, zeaksantyna i luteina). Działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne wzmagają fitozwiązki, takie jak hesperetyna, naringina i naringenina, wpływające ponadto modulująco na układ odpornościowy.
Składniki mineralne pomarańczy to przede wszystkim potas i wapń oraz miedź i magnez.
Nie można również pominąć pektyn czyli rozpuszczalnego w wodzie błonnika zmniejszającego ekspozycję na toksyczne związki w jelitach i tym samym chroniącego przed wieloma chorobami. Ponadto pektyny redukująją poziom cholesterolu, zmniejszając jego wchłanianie w jelitach.

Właściwości lecznicze

Ze względu na zawartość kompleksu witamin i fitozwiązków, pomarańcze wykazują przede wszystkim silne działanie antyoksydacyjne. Fitozwiązki w połączeniu z rozpuszczalnym błonnikiem zmniejszają ryzyko chorób nowotworowych i przewlekłych chorób, takich jak artretyzm czy choroba wieńcowa.
Witamina A i karotenoidy zapewniają zdrowy wygląd skóry i dobry wzrok i wspólnie z witaminą C chronią przed zaćmą. Witaminy z grupy B wpływają ochronnie na układ nerwowy, a potas dba o prawidłowe ciśnienie krwi i rytm serca. Ponadto pomarańcze przyspieszają metabolizm, co w połączeniu z ich niską kalorycznością, wspomaga odchudzanie.

Jak wybrać najlepsze pomarańcze

Owoce pomarańczy sprzedawane w naszych sklepach często zrywane są przed dojrzeniem i potem poddawane są działaniu etylenu, po którym zielone pomarańcze wybarwiają się na piękny pomarańczowy kolor. Niestety, pod wplywem etylenu pomarańcze nie dojrzewają, skórka wybarwia się wprawdzie, ale w środku owoce pozostają kwaśne i mają mniejszą wartość odżywczą.

Jak poznać czy owoce były sztucznie odzieleniane? Przyjrzyj się oferowanym owocom i wybieraj:

  • większe owoce (owoce nie rosną po zerwaniu, więc te większe dają większą szansę na to, że są dojrzałe),

  • owoce intensywniej wybarwione, pod warunkiem jednak, że w skrzynce są owoce o różnym wybarwieniu, od żółtych do ciemno pomarańczowych. Jeśli wszystkie owoce są jednakowo wybarwione, najprawdopodobnie były sztucznie odzieleniane.

  • cięższe owoce (mają więcej soku więc prawdopodobnie są świeższe),

  • owoce o gładkiej skórce, bez plam (pofałdowana skórka oznacza, że owoc ma mało miąższu i soku, plamy mogą świadczyć o zainfekowaniu pleśnią).

Warto wiedzieć:
♦ O dojrzałości pomarańczy świadczy nie kolor skórki, lecz ilość cukru w miąższu. Bywa, że pomarańcza z zieloną skórką jest dojrzała w środku.
♦ Kupując owoce z upraw ekologicznych masz gwarancję, że nie były sztucznie odzieleniane i nie zawierają pestycydów ani innych szkodliwych związków chemicznych. I tylko takie owoce można wykorzystywac w całości, łącznie ze skórką.

Jak przechowywać

Pomarańcze, podobnie jak inne cytrusy, nie dojrzewają już po zerwaniu, więc nie należy ich zostawiać na blacie kuchennym w nadziei, że nabiorą intensywniejszego koloru, a miąższ stanie się słodszy. Zamiast dojrzeć, owoce zaczną wysychać, skórka zacznie marszczyć się i mogą pokryć się plamami pleśni a ich smak popsuje się. Należy więc zjeść pomarańcze w przeciągu kilku dni od zakupu lub przechowywać maksimum przez 2 tygodnie w lodówce w szufladzie na warzywa. Owoców nie należy przechowywać w foliowych torebkach, ponieważ zatrzymują zbyt dużo wilgoci, co sprzyja powstawaniu pleśni.

Jak jeść pomarańcze

Pomarańcza to nie tylko miąższ i sok. Najbogatsze w składniki odżywcze jest tzw. albedo czyli białe gąbczaste włókna znajdujące się tuż pod skórką. Albedo jest bogate nie tylko w witaminę C ale i pektyny i flawonoidy, wzmacniające działanie witaminy C i ułatwiające jej wchłanianie. Ma jednak gorzkawy smak, więc zazwyczaj odrzucamy je. Warto jednak przełamać się i przyzwyczaić do jedzenia pomarańczy z taką ilością albedo, jaką możemy zjeść bez utraty walorów smakowych. Jedno z badań wykazało, że pomarańcza z odmian „Navel”, w której pozostała pewna ilość białego włókna, zawierała w jednej porcji 4 razy więcej fitoskładników niż taka sama porcja pomarańczy pozbawionej albedo. Równie zdrowe są błonki pokrywające „woreczki” z sokiem. Nie należy więc ich usuwać.

Pamiętajmy również, by przed obieraniem pomarańczy najpierw dokładnie wyszorować ich skórkę i umyć ręce. Najlepiej zrobić to w mieszaninie wody z octem i sodą (zobacz przepis na płyn do usuwania pestycydów)

barb
źródła: Sekcja Kuchnia, poz. 2 i 44, nutrition-and-you.com, nutritiondata.self.com

 

Zobacz również:

Owoce smakują i leczą


Lecznicze owoce

Jabłko na raka


Jabłka na zdrowie

Właściwości cytryny


Wszechstronna cytryna