Zioła w gospodarstwie domowym

Dla naszych babć i prababć zioła były nie tylko środkami leczniczymi i przyprawowymi. Używały ich powszechnie w gospodarstwie domowym do konserwacji żywności, odstraszania insektów, czyszczenia, polerowania i odkażania sprzętów. Suszone aromatyczne zioła wkładały do szaf między ubrania dla nadania im przyjemnego zapachu i odstraszenia insektów, dodawały zioła do wosku przy wyrobie politury do mebli, w naparach z ziół farbowały wełnę, a palonymi na płycie kuchennej korzeniami i nasionami ziół odświeżały powietrze.

Dzisiaj, gdy wygodniejsza w użyciu chemia wkracza w nasze życie z całym arsenałem gotowych środków, zapominamy o metodach naszych babć. Warto sobie jednak o nich przypomnieć, zwłaszcza że środki chemiczne nie pozostają bez szkodliwego wpływu na nasze zdrowie, a zapach świeżych ziół nie tylko nie szkodzi, ale dobrze wpływa na nasze samopoczucie.

Zioła tępiące szkodniki

Zioła stosowane do tępienia insektów i myszy są z pewnością mniej skuteczne niż chemiczny preparat, ale mają tę przewagę, że nie stanowią zagrożenia dla ludzi ani zwierząt domowych i z powodzeniem mogą być wykładane nawet w spiżarniach.

Mrówki
Skutecznie odstraszają je gałązki mięty polej, ruty zwyczajnej i wrotycza.

Muchy
Bukiety czy wieńce zrobione z takich ziół jak: bez czarny, lawenda, mięta pieprzowa i mięta polej, bylica pospolita i bylica boże drzewko, ruta zwyczajna odstraszą muchy. Bukiety wykładamy tam gdzie pojawiają się te insekty. Warto również przy oknie i drzwiach powiesić kawałki korzenia omanu wielkiego.

Osy
Dla wykurzenia os spala się suche liście sadźca konopiastego (ziele św. Jana).

Pchły
Pchły niszczy gryzący dym po spaleniu na żarzących się węglach czy w kominku liści płesznika czerwonkowego, bylicy pospolitej lub piołunu.

Myszy
Myszy nie znoszą mięty polej i wrotycza, najlepiej rozkładać je jako świeże zioła.

Wołek zbożowy
Skutecznie przed nim chronią listki laurowe, nasiona ryżu lub ususzony groch czy fasola, ułożone przy listwach podłogi lub w szafkach.

Ziołowe lodówki
Dzięki bakteriobójczym fitoncydom liście chrzanu mogą na pewien czas zastąpić nam lodówkę. Nawet mięso zawinięte w liście tych roślin wytrzyma 2-3 dni bez lodówki. Jarzyny i owoce przetrzymywane w liściach pokrzywy zachowają świeżość przez 2-3 miesiące i nie ruszą ich żadne szkodniki.

Zioła odpędzające różne insekty i neutralizujące nieprzyjemne zapachy
Do tego celu można wkładać pod obicia mebli, dywany, czy pod boazerię następujące zioła: melisa lekarska, bazylia, rumianek, złocień, pierwiosnek, stokrotki, koper, niedźwiedzi czosnek, chmiel, majeranek, tawuła, mięty, igły sosny, róża, rozmaryn, szałwia, bylica boże drzewko, tatarak, marzanka wonna, wrotycz, tuja, tymianek, bratek, cząber.

Środki czyszczące

Ziołowe środki do mycia i czyszczenia są nie tylko całkowicie bezpieczne, ale dodatkowo nie niszczą rąk.

Cytrynowy środek odkażający
Należy zmieszać 6 kropli aromatycznego olejku cytrynowego z 1 łyżeczką wódki i tę mieszaninę dodać do 2-3 litrów letniej wody (nie gorącej, bo olejek się ulotni). Zamiast olejku cytrynowego można użyć pomarańczowego, tymiankowego, bergamotowego, jałowcowego, goździkowego, lawendowego, miętowego, rozmarynowego, z drzewa sandałowego lub eukaliptusowego.

Rozmarynowy środek odkażający
Do czyszczenia umywalek, zlewów, wanien, parapetów okiennych a nawet podłóg możemy użyć wywaru rozmarynowego. W tym celu małe łodygi rozmarynu gotujemy na małym ogniu przez pół godziny, a następnie przecedzamy. Im mniej wlejemy wody, tym bardziej stężony środek odkażający otrzymamy. Przy silniejszym zabrudzeniu do wywaru dodajemy trochę płynu do mycia naczyń. Wywar nadaje się do użycia przez tydzień, o ile przechowujemy go w lodówce.

Proszek czyszczący
Do czyszczenia garnków i patelni możemy użyć ziela skrzypu. Ma ono właściwości ścierające podobne do drobnego papieru ściernego.

Do polerowania metalu
Używamy mocnego naparu ze świeżego skrzypu. W tym celu 30 g skrzypu zalewamy 3 filiżankami wody, zostawiamy na 2 godziny, potem gotujemy na wolnym ogniu przez 15 minut i odcedzamy. Metalowe przedmioty zanurzamy w naparze na 5 minut, wyjmujemy, wycieramy do sucha i polerujemy miękką szmatką. Duże metalowe przedmioty owijamy na 5 minut zamoczoną w naparze ściereczką, a potem wycieramy i polerujemy.

Majerankowa politura do mebli

Składniki: 150 g wosku pszczelego, 2 filiżanki terpentyny, 1 filiżanka mocnego naparu z majeranku, 1 łyżka stołowa startego mydła (lub stopionego wołowego łoju), majerankowy olejek aromatyczny.

  • Pokruszony wosk pszczeli wrzucić do terpentyny i zostawić do rozpuszczenia (może to trwać nawet kilka dni).

  • W drugim garnku przygotować napar z majeranku, dodać łyżkę mydła i dalej gotować, mieszając.

  • Obie mieszaniny schłodzić i zmieszać. Potem ostrożnie podgrzewając mieszać aż do uzyskania tłustego, jednolitego kremu. Krem włożyć do pojemnika i przykleić etykietę.

Zamiast majeranku można dodać melisy, werbeny, rozmarynku lub lawendy.

„Politura” z marchewnika anyżowego
Utłuc w moździerzu aromatyczne, świeże i miękkie nasiona marchewnika anyżowego. Potem wziąć garść na szmatkę i pocierać nimi drewno aż do połysku.

oprac. barb
źródło: Sekcja Zdrowie, poz. 37

 

Zobacz również:

Usuwanie zapachu tytoniu


Jak usunąc zapach tytoniu

Czyszczenie bez chemii


Czyszczenie bez chemii

Ziołowy ogródek


Zioła w ogródku