Przyroda przepowiada pogodę

Nasi przodkowie bacznie obserwowali  wiatr, wygląd nieba, Księżyc i Słońce i na podstawie zmian ich wyglądu przepowiadali zmianę pogody.  Również zachowanie zwierząt i ptaków służyło im do prognozowania pogody. 

Współcześni meteorologowie potwierdzają, że wiele z tych obserwacji, przekazywanych z pokolenia na pokolenie w postaci przysłów, sprawdza się w praktyce. Pobawmy się więc w ludowych meteorologów.

Oto niektóre z ludowych obserwacji.

 

Wiatr, chmury i mgła

  • Zmiana wiatru zapowiada zmianę pogody.

  • Gdy chmury wysoko wędrują, ładną pogodę zwiastują.

  • Gdy mgła się unosi, pewnie deszczyk porosi.

  • Gdy jesień zamglona, zima zaśnieżona.

  • W styczniu wiatr południowy i południowo-zachodni przynoszą mróz i suche powietrze. Przy wietrze zachodnim trudno liczyć na ujemną temperaturę, a gdy wiatr wieje z północy może nastąpić ocieplenie. Zwykle wiatr północny, odwrotnie niż wschodni, przynosi umiarkowany mróz.

  • Lutowe wiatry mają podobne właściwości jak styczniowe. Jednak teraz przy wietrze północnym trzeba się raczej spodziewać opadów śniegu i zimna.

  • Gdy marzec mglisty, w lecie czas dżdżysty. Duże znaczenie ma kierunek wiatru w okolicach 21 marca. Zapowiada on główny kierunek wiatrów na wiosnę. Zmienny wiatr zwiastuje również zmienną pogodę.

  • Gdy kwiecień chmurny, a maj z wiatrami – dobry rok przed nami.

  • Póki w maju wiatr z północy, ma się u nas zimno w nocy.

  • Inaczej niż w maju, czerwcowe burze zwiastują pochmurne lato.

Barwy nieba

Kolorowe zjawiska na niebie, a w szczególności zorza poranna i wieczorna oraz tęcza, z dużym prawdopodobieństwem pozwalają prognozować pogodę. Kolorowe niebo o poranku zapowiada deszcz, z kolei wieczorem prowadzi do tworzenia się rosy. Wówczas kolejny przejrzysty ranek z jasnym wschodem słońca zapowiada stabilną pogodę.

  • Gdy się wieczór czerwienią nieba, w nocy albo jutro deszczu czekać trzeba.

  • Tęcza rano jak marzenie to z niebios ostrzeżenie.

  • Gdy słońce idzie czerwono za górę, ujrzysz jutro albo wiatr, albo szpetną chmurę.

  • Kiedy niebo jarzębiate, śmiało opuść chatę.

Słońce i Księżyc

Pierścienie wokół Księżyca i Słońca meteorologowie określają terminem „halo”. Od wieków są one zapowiedzią zmiany pogody.

  • Halo wokół słońca lub księżyca, deszczu albo śniegu obietnica.

  • Słońce listopada mrozy zapowiada.

  • Ile razy przed nowiem w październiku śnieg spadnie, tyle razy wśród zimy odwilży przypadnie.

  • Księżyc w lisiej czapie, wnet ci na głowę nakapie.

  • Gdy księżyc w pełni stoi, deszcz padać się boi.

  • Czerwone księżyca lico, wody przybędzie nieco.

  • Gdy jasny księżyc wzejdzie, wnet siarczysty mróz nadejdzie.

  • Księżyc w kole, trzy dni nie wychodź w pole.

Zwierzęta przepowiadają pogodę

Zwierzęta są tak głęboko związane z naturą i jej zjawiskami, że uważna obserwacja zwierząt pozwoli nam przewidzieć zmianę pogody. Oto jakie wnioski wynikają z ludowych obserwacji:

  • Ptaszki do Michała (29.IX.), zima gdzieś została.

  • Ptaszki przed Michałem odleciały, będzie ostry grudzień cały.

  • Jak we wrześniu krety kopią po nizinach, będzie wietrzna, ale lekka zima.

  • Im głębiej w jesieni grzebią się robaki, tym bardziej zima da się we znaki.

  • Jak drozdy śpiewają na wierzchołkach drzew, to wiosna wnet.

  • We środę po kołaczach, gdy żaba zakuka, już nas zima mrozami pewnie nie oszuka.

  • Kiedy kot liże futro, ładny dzień będzie jutro.

  • Jeśli pszczoła w styczniu z ula wylatuje, rzadko pomyślny rok nam obiecuje.

  • Gdy w styczniu pszczoły się ruszają, to mokra wiosnę zapowiadają.

  • W kwietniu, gdy pszczoła jeszcze nieruchliwa, mokra wiosna zwykle bywa.

barb

źródła: Sekcja Dom i Ogród, poz. 11, Sekcja Zdrowie, poz. 109

 

Zobacz również:

Ludowe porzekadła pogodowe


Ludowe prognozy pogody

Prognoza pogody z chmur


Poznaj prawa pogody

Ptaki w ogrodzie


Ptaki w ogrodzie