Jak działa na nas stres
Życie zawsze było, jest i będzie stresujące. Nie da się całkowicie uniknąć stresu. Krótkotrwały stres nie jest zresztą taki zły, może mobilizować nas do działania.
Niezależnie od przyczyny stresu, wyzwala on bowiem w organizmie pewne reakcje, przygotowujące nas na stan zagrożenia. Reakcje te określane jako „walcz-lub-uciekaj” są wrodzonym systemem alarmowym, który przygotowuje nasz organizm do odparcia wroga - prawdziwego lub wyimaginowanego. To jest prawdopodobnie nasza spuścizna po przodkach, którzy codziennie napotykali niebezpieczeństwa w trakcie poszukiwania pokarmu lub schronienia i zmuszani byli albo do walki albo ucieczki.
W czasie reakcji „walcz-lub-uciekaj” w naszym organizmie zachodzą następujące zmiany:
-
Kora nadnerczy wytwarza hormony stresu - kortyzol i adrenalinę, które wywołują określone reakcje organizmu.
-
Oddech staje się szybszy i płytszy po to, by dostarczyć organizmowi więcej tlenu.
-
Wątroba przetwarza węglowodany w glukozę, by zapewnić nam dodatkową porcję energii.
-
Serce bije szybciej, wzrasta ciśnienie krwi, by zwiększyć zaopatrzenie tkanek w tlen i składniki odżywcze.
-
Krew odpływa z powierzchni ciała do wewnątrz (stąd uczucie zimna), a trawienie zwalnia lub całkiem się zatrzymuje.
-
Zwiększa się pocenie, by umożliwić organizmowi spalenie większej ilości kalorii bez podnoszenia temperatury ciała.
Gdy czynnik stresujący przestaje działać, organizm powraca do swojego normalnego stanu; serce zwalnia, ciśnienie spada, krążenie jest równomierne w całym ciele (dłonie i skóra stają się ciepłe), układ pokarmowy, metabolizm i system odpornościowy działają bez zarzutu.
Jeśli jednak stres staje się chroniczny – jak to ma miejsce w przypadku wielu osób – ciało pozostaje cały czas w stanie alarmowym, co prowadzi do poważnego spustoszenia w organizmie. Wśród konsekwencji przewlekłego stresu jest i podwyższony cholesterol, nadciśnienie, arytmia, zaburzenia metabolizmu, dysfuncje układu hormonalnego, zaburzenia funkcji umysłowych, dolegliwości żołądkowe jak i zachwianie systemu odpornościowego. Stan taki wiąże się także z zaburzeniami snu i ogólnym uczuciem niepokoju, a często także z postawą defensywną i izolowaniem się.
Z przewlekłym stresem należy więc walczyć. Jak? O tym wkrótce, w następnym artykule.
oprac. bajar
źródła: Sekcja Zdrowie, poz. 48, 50
Zobacz również:
|